Alles moest nog worden uitgevonden

Droevig nieuws. Carel Scholten is overleden, de man die samen met Jan Loopstra computer Arra bouwde, de eerste computer van Nederland, nadat hij een telegram op zijn vakantieadres in Almelo had ontvangen met de volgende tekst: ‘Wilt u medewerken aan de bouw van een automatische rekenmachine? De heer Loopstra heeft reeds toegezegd. Afzender: Het Mathematisch Centrum.’ Op het Waterlooplein kochten ze eerst maar een paar houten stopcontacten, omdat ze dachten dat ze die wel nodig zouden hebben. Ze hadden geen idee waar ze aan begonnen.

Wat ben ik blij dat ik hem nog zo uitgebreid heb kunnen spreken voor mijn boek.

Deze week is de midprice-editie van ‘Alles moest nog worden uitgevonden’ verschenen.

Eindelijk, eindelijk. Premier Gordon Brown heeft gisteren in dagblad ‘The Daily Mail’ zijn excuses aangeboden voor de ‘onthutsende behandeling’ die Alan Turing in 1952 onderging. Alan werd in maart 1952 opgepakt omdat hij een relatie had met een man uit Manchester, en kon kiezen tussen een gevangenisstraf of een behandeling met vrouwelijke hormonen, bedoeld om hem te laten genezen en zijn libido te verminderen. “Ik ben er heel trots op te zeggen, het spijt ons. U verdiende zoveel beter”, zei Brown gisteren. Mooi hoor.

Maar ik kan het toch niet laten om te denken: hadden ze dat nou maar wat eerder gedaan, hadden ze dat nou maar gedaan tussen maart 1952 en april 1954. Dan had hij op 7 juni 1954 die appel vast niet in de cyanide gedoopt omdat zijn leven geen enkele zin meer had, nu hij niets meer kon uitvinden omdat zijn hele lijf op zijn kop stond en zijn reputatie was vernield. Alan Turing was een genie. Hij hielp de oorlog bekorten, door de geweldige computers die hij bouwde, de bombes die de berichten van de Duitsers konden kraken. En dat dan zoiets als heterosexualiteit in die jaren in Engeland blijkbaar belangrijker was.

Een mooi berichtje uit Bletchley Park. De Harwell Computer krijgt er een thuis. Harwell werd in 1949 gebouwd voor het Atomic Energy Research Establishment in Oxfordshire. Zijn brein telde 112,5 byte, dus een rap rekenwonder was hij niet. Hij rekende net zo snel als een mens, net zo snel als de rekenenaars wier werk hij over zou nemen, wier werk zo ongelofelijk saai was dat ze veel te vaak fouten maakten. Hij zeurde nooit om sandwiches of thee, hij stond nooit te kletsen bij de koffiepot, hij had nooit hoofdpijn. Een van de mensen die met hem werkte, Dr. Jack Howlett, zei over hem: “It could be left unattended for long periods; I think the record was over one Christmas-New Year holiday when it was all by itself, with miles of input data on punched tape to keep it happy, for at least ten days and was still ticking away when we came back”.

Nu krijgt hij een plekje naast Colossus, mijn grote held. Ik moest er maar weer eens gaan kijken.

De voormalige codekrakers van Bletchley Park, de mensen die de allereerste programmeerbare computer hebben ontworpen om de geheimschriften van de Duitsers, Italianen en Japanners te kraken, Colossus, het reusachtige tikkende gevaarte dat zoveel warmte produceerde dat zijn programmeuses er hun pasgewassen ondergoed in konden laten drogen, de codekrakers die ervoor zorgden dat de oorlog zeker twee jaar eerder was afgelopen, die miljoenen levens hebben gered, krijgen eindelijk erkenning, met een ‘badge of honour’, bijna zeventig jaar nadien. Dat werd ook wel eens tijd.

Klik hier voor de flaptekst en aankondiging op de website van Uitgeverij Atlas en hier voor de bijbehorende nieuwe website